Test yayınındadır. Hataları info [@] mesopotamia.travel adresine bildiriniz.

Tillo

Süryanice’de “yükselen ruhlar” anlamına geldiği söylenen “Tillo”ya eskiden, orada yaşayan ve yaşamış olan evliyalara hürmeten çıplak ayakla girilirmiş. Bugün hala medreselerin öğrenci yetiştirdiği; arnavut kaldırımlarında ilahi seslerinin yankılandığı bu kent, yüzyıllardır mistik havasını hiç kaybetmemiş.

1655-1734 yılları arasında yaşamış çok değerli bir müderris olan İsmail Fakirullah Hazretlerinin; onun öğrencisi olan İsmail Hakkı Hazretlerinin (1703-1780) ve torunu olan Sultan Memduh Hazretlerinin (1761-1847) türbeleri Siirt’tedir ve her yıl on binlerce kişi tarafından ziyaret edilir.

Kadın evliya ve şairlerden olan Zemzem-ül Hassa’nın türbesi de Tillo’da bulunur; kendisi aynı zamanda Sultan Memduh’un eşidir. 13. yy.’da yaşamış olan Şeyh Hamza El Kebir ile oğlu Şeyh İbrahim el Mücahid’in türbeleri de Tillo’dadır.

1700’lerde Ay ile Dünya arasındaki mesafeyi 43.198 fersah olarak hesaplayan bilgin İbrahim Hakkı Hazretleri de Siirt’te yaşamış. 1703 yılında, Erzurum’da doğan İbrahim Hakkı, hocası İsmail Fakirullah Hazretlerinin gösterdiği yolda, birçok buluşa ve önemli esere imza atmış. “Yeni yılda doğan güneş hocamın başucunu aydınlatmazsa o güneşi neyleyim” diyerek hocasının türbesi için şaşırtıcı bir ışık düzeneği yapmış.

Gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül günleri, yeni doğan güneş, türbenin alın penceresinden süzülerek İsmail Fakirullah Hazretlerine ait sandukanın baş tarafını aydınlatır.

İbrahim hakkı Hazretleri, bu düzeneği kurmak için ilçeye egemen bir tepe üzerinde, halk arasında Kalet-ül Üstad olarak bilinen yığma taşlardan oluşan bir duvar yaptırmış.  Güneş ışınları bu duvarın ortasındaki pencereden süzülerek birkaç kilometre aşağıdaki Tillo üzerine düşer ve buradaki İsmail Fakirullah Hazretlerinin bulunduğu türbenin başucunu ayna yansımalarının yardımı ile aydınlatır.

İbrahim Hakkı’nın coğrafyadan pedegojiye, psikolojiden sosyolojiye, astronomiden kriminolojiye ve matematikten biyolojiye, hemen hemen tüm bilim dallarını içeren, iki ciltlik “Marifetname” adlı eseri bu yüzyılda dahi hayranlık uyandıracak özelliklere sahiptir. Bugün onun kullandığı kozmoğrafya aletleri, haritalar, güneş sistemi ile ilgili küreler ve el yazmaları, Tillo’daki torunlarına ait evde; özel bir müze olan İsmail Hakkı Hazretleri Müzesi’nde sergilenir.

Hak şerhi hayr eyler

Zannetme ki gayr eyler

Ârif anı seyreyler

Mevla görelim neyler

Neylerse güzel eyler